De Hercule Poirotprijs is de belangrijkste prijs voor Vlaamse misdaadliteratuur. De prijs is een initiatief van het weekblad Knack en wordt sinds 1998 elk jaar uitgereikt aan de beste Vlaamse misdaadroman.
Ontstaan
De geestelijke vader van de prijs was journalist Fred Braeckman. De naam verwijst naar de Belgische speurder uit de boeken van Agatha Christie. Op 7 november 1998 werd de prijs voor het eerst uitgereikt, in Blankenberge. De eerste winnaar was Staf Schoeters met De schaduw van de adelaar. Een jaar later ging de prijs naar Jef Geeraerts voor De PG.
Waar de prijs wordt uitgereikt
Vanaf 2001 werd de prijs uitgereikt op de Antwerpse Boekenbeurs, met uitzondering van 2010 en 2011, toen de uitreiking plaatsvond tijdens een thrillerfestival in Brugge. Sinds het verdwijnen van de Antwerpse Boekenbeurs gebeurt de uitreiking op Boektopia, het boekenfestival in Kortrijk. In 2026 vindt Boektopia voor het eerst ook in Antwerpen plaats. Meer over het festival staat bij festivals en boekenbeurzen.
Hoe het werkt
Een jury leest de Vlaamse misdaadromans van het afgelopen jaar en maakt een lijst van genomineerden, meestal vijf tot zeven titels. Uit die lijst kiest de jury een winnaar. Aan de prijs is een geldsom verbonden. De uitreiking valt doorgaans eind oktober of begin november.
Recente winnaars
| Jaar | Winnaar | Titel |
|---|---|---|
| 2025 | Wouter Dehairs | Harde regen |
| 2024 | Jo Claes | De prijs van de twijfel |
| 2023 | Benny Baudewyns | Het Buchinsky incident |
| 2022 | Anne-Laure Van Neer | Joséphine |
| 2021 | Wouter Dehairs | Nachtstad |
| 2020 | Rudy Morren | Sneeuwspoor |
| 2019 | Dominique Biebau | Russisch voor beginners |
| 2018 | Jos Pierreux | Niets erger dan spijt |
| 2017 | Hilde Vandermeeren | Schemerzone |
| 2016 | Jan Van der Cruysse | Bling Bling |
Harde regen, de winnaar van 2025, is het vierde deel in de reeks rond privédetective Keller Brik. Dehairs won daarmee voor de tweede keer. De uitreiking vond plaats op 25 oktober 2025 op Boektopia. Andere genomineerden dat jaar waren onder meer Benny Baudewyns, Darline Degheldere, Barbara De Smedt, Gert Erauw en Johan Op De Beeck.
De Fred Braeckmanprijs voor het beste debuut
Sinds 2016 wordt naast de hoofdprijs de Fred Braeckmanprijs toegekend, ook wel de Hercule Poirot debuutprijs genoemd. Die prijs is bedoeld voor het beste Vlaamse thrillerdebuut. Winnaars waren onder meer Koen Strobbe (2016), Geert van Istendael (2017), Maja Wolny (2018), Michael Kestemont (2019), Mark Cloostermans (2020), Dieter Rogiers (2023) en Ines Nijs (2024).
Oeuvre en lifetime achievement
Af en toe wordt een auteur bekroond voor een heel oeuvre. Jef Geeraerts kreeg in 2007 de Hercule Poirot oeuvreprijs, Pieter Aspe in 2010 en Aster Berkhof in 2013. Toni Coppers ontving in 2022 een lifetime achievement award, Patrick Conrad in 2024.
Waarom de prijs ertoe doet
Voor een Vlaamse misdaadauteur betekent een nominatie aandacht in de pers, een sticker op het boek en een plek op de tafels van de boekhandel. De prijs heeft zo bijgedragen aan de professionalisering van het genre. De lijst van winnaars geeft bovendien een goed beeld van hoe het genre veranderde: van klassieke politieromans naar historische misdaad, privédetectives en psychologische verhalen. Voor Nederland vervult de Gouden Strop een vergelijkbare rol.
Bronnen: Wikipedia: Hercule Poirotprijs, Boektopia: winnaar 2025