De twee grote prijzen voor het Nederlandstalige spannende boek zijn de Hercule Poirotprijs in Vlaanderen en de Gouden Strop in Nederland. Daarnaast bestaan en bestonden er andere prijzen, elk met een eigen invalshoek.
De MAX Gouden Vleermuizen
Het Nederlands Thrillerfestival in Zoetermeer reikt jaarlijks de MAX Gouden Vleermuizen uit. Er zijn verschillende categorieën: een oeuvreprijs, een prijs voor de beste Nederlandstalige thriller, een prijs voor de beste vertaalde thriller en een juniorprijs. In 2026 maakten volgens het festival 45 boeken op de longlists kans. Daarnaast organiseert het festival een schrijfwedstrijd voor scholieren, met de Taalvleermuis als prijs.
Het bijzondere aan deze prijzen is dat ook vertaalde thrillers meedingen. De Gouden Strop en de Hercule Poirotprijs zijn beperkt tot oorspronkelijk Nederlandstalig werk.
De Hebban Thrillerprijs
Leesplatform Hebban reikt een eigen thrillerprijs uit. Die prijs valt vaak samen met de uitkomst van de juryprijzen, maar niet altijd. Michael Berg won in 2026 zowel de Gouden Strop als eerder de Hebban Thrillerprijs, en Lex Noteboom won in 2024 de Hebban Thrillerprijs en de Schaduwprijs met hetzelfde boek. Hebban is ook medeorganisator van de Avond van het Spannende Boek.
De Fred Braeckmanprijs
In Vlaanderen bestaat sinds 2016 de Fred Braeckmanprijs voor het beste thrillerdebuut, verbonden aan de Hercule Poirotprijs. De prijs is vernoemd naar de journalist die aan de wieg stond van de Poirotprijs. De winnaars staan op de pagina over de Hercule Poirotprijs.
De Meesterprijs
De Meesterprijs is een Nederlandse ereprijs van de misdaadauteurs van de Auteursbond, voor iemand die een belangrijke bijdrage heeft geleverd aan het genre in het Nederlandse taalgebied. De prijs wordt minstens eens in de drie jaar uitgereikt.
De Diamanten Kogel: een verdwenen prijs
Van 2002 tot 2017 bestond de Diamanten Kogel, een initiatief van het Genootschap van Vlaamse Misdaadauteurs. Het was een jaarlijkse prijs voor het beste spannende boek. De eerste winnaar was Benny Baudewyns met De Emerson locomotief, de laatste Jan Van der Cruysse met Bling bling. De prijs bestond uit een zilveren boksbeugel met vier diamanten, ontworpen door kunstenaar Wim Delvoye.
In 2017 besliste de organisatie te stoppen. Volgens de berichtgeving toen was de media-aandacht de jaren ervoor afgenomen en was het budget niet langer gegarandeerd. Wie oudere artikelen of boekomslagen tegenkomt met een verwijzing naar de Diamanten Kogel, weet dus dat het om een prijs uit die periode gaat.
Prijzen als leeswijzer
Prijzen zijn geen objectieve maatstaf, maar ze zijn wel een handige leeswijzer. Een shortlist bevat per definitie boeken die een jury de moeite waard vond, en geeft een beeld van wat er in een bepaald jaar verscheen. Wie een nieuwe auteur zoekt, vindt in de lijsten van genomineerden vaak meer verrassingen dan bij de winnaars alleen. Een selectie van bekroonde boeken staat in de leestips.
Prijzen voor jonge lezers
Het spannende boek is niet alleen iets voor volwassenen. De MAX Gouden Vleermuis kent een juniorprijs, en de schrijfwedstrijd voor scholieren van het Nederlands Thrillerfestival moedigt jongeren aan om zelf een spannend verhaal te schrijven. Zulke initiatieven zorgen ervoor dat een nieuwe generatie het genre leert kennen, als lezer en als schrijver. Voor wie zelf aan de slag wil, bevat de rubriek Schrijven tips over opbouw, personages en research.
Bronnen: Nederlands Thrillerfestival